Het wietexperiment uitgelegd (en waarom er géén THC-maximum geldt)

Het “wietexperiment” is de populaire naam voor het Experiment gesloten coffeeshopketen: een tijdelijke, bij wet geregelde proef waarin coffeeshops in tien Nederlandse gemeenten uitsluitend legaal geteelde, gecontroleerde cannabis verkopen. Veel mensen denken dat de overheid daarbij een maximaal THC-percentage oplegt, of zelfs “staatswiet van maximaal 15 procent” laat kweken. Dat klopt geen van beide. Deze pagina legt uit wat het experiment precies is, welke gemeenten meedoen, waarom er bewust géén THC-grens geldt, en waarom het volledig losstaat van medicinale cannabis en van THC-olie.

Wat is het experiment gesloten coffeeshopketen?

Coffeeshops worden in Nederland al decennia gedoogd, maar de inkoop via de “achterdeur” bleef illegaal: telers leverden buiten elk toezicht. Het experiment, geregeld in de Wet experiment gesloten coffeeshopketen en het bijbehorende Besluit, test of een gesloten en gereguleerde keten van teelt, distributie en verkoop wél mogelijk is. In de deelnemende gemeenten loopt de hele keten legaal en onder toezicht, van kwekerij tot toonbank.

Het doel is uitdrukkelijk onderzoekend, niet medisch. Een onafhankelijk onderzoeksteam en een Begeleidings- en Evaluatiecommissie volgen de effecten op volksgezondheid, criminaliteit, veiligheid en overlast. Het experiment zegt dus niets over of cannabis werkt tegen een aandoening; het onderzoekt of regulering van de recreatieve markt haalbaar en beheersbaar is.

Welke gemeenten en telers doen mee?

Tien gemeenten doen mee: Almere, Arnhem, Breda, Groningen, Heerlen, Maastricht, Nijmegen, Tilburg, Voorne aan Zee en Zaanstad. In deze gemeenten zijn álle coffeeshops verplicht aangesloten; je kunt er niet voor kiezen om buiten het experiment te blijven. Buiten deze tien gemeenten verandert er niets aan het bestaande gedoogbeleid.

De cannabis komt van maximaal tien door de overheid aangewezen telers: particuliere bedrijven, geselecteerd via een formele procedure met loting en screening. De overheid kweekt zélf geen wiet.

Een poging om stadsdeel Amsterdam-Oost als elfde gemeente toe te voegen, strandde: de Tweede Kamer stemde tegen (78 tegen, 72 voor). Het experiment blijft daardoor beperkt tot tien gemeenten.

Waarom geldt er géén THC-maximum?

Dit is de kern van deze pagina. In een eerder stadium circuleerde het idee van een THC-plafond van 15 procent. Dat voorstel is geschrapt. De redenering: als gereguleerde wiet zwakker zou zijn dan wat op straat te koop is, zouden gebruikers massaal terugkeren naar de illegale markt voor sterkere producten — precies het tegenovergestelde van wat het experiment wil bereiken.

Daarom geldt voor de gereguleerde cannabis geen wettelijk minimum of maximum voor het THC- of CBD-gehalte. De NVWA bevestigt dit expliciet. In plaats van potentie te begrenzen, zet de wetgever in op transparantie en veiligheid: het gehalte moet op de verpakking staan, met een QR-code naar een digitale bijsluiter.

Kwaliteit in plaats van potentie

Het toezicht richt zich op zuiverheid, niet op sterkte. De NVWA controleert op grenswaarden voor zware metalen, micro-organismen (schimmels en gisten) en aflatoxinen; deze normen staan in de bijlage van de regeling. Telers moeten daarnaast het THC- en CBD-gehalte declareren en pesticiden worden via bladmonsters getest.

Per partij worden drie representatieve monsters genomen: één voor de teler, één voor de NVWA (drie maanden bewaard) en één voor een eventuele tegenanalyse. Alleen laboratoria met een Opiumwet-ontheffing mogen testen. Partijen die de grenswaarden overschrijden, worden vernietigd. De verpakking bevat maximaal vijf gram, met THC- en CBD-vermelding op het etiket; reclame is verboden (afficheringsverbod).

Wat het experiment níét is: medicinale cannabis en THC-olie

Het experiment gaat over recreatieve wiet en hasj. Het staat volledig los van medicinale cannabis, die een eigen, veel oudere juridische route heeft via het Bureau voor Medicinale Cannabis (onderdeel van het ministerie van VWS sinds 2000). Medicinale cannabis is alleen op doktersrecept verkrijgbaar bij de apotheek, met gestandaardiseerde, gecontroleerde producten zoals Bedrocan, Bediol en Bedrolite (richttarief rond 35 euro per vijf gram). Symptoomverlichting met medicinale cannabis is iets anders dan genezing, en valt buiten het bestek van het wietexperiment.

Voor THC-olie is dat belangrijk: het experiment maakt THC-olie níét legaal.

De Nederlandse situatie kent dus meerdere, strikt gescheiden regimes:

Tijdlijn en status 2025-2026

De voorbereiding begon in 2020. Breda en Tilburg startten op 15 december 2023; vanaf 17 juni 2024 begon in alle tien gemeenten de overgangsfase. Op 7 april 2025 ging de echte experimenteerfase in: coffeeshops mogen sindsdien alleen nog legaal geteelde cannabis verkopen.

Voor hasj was er een uitzondering. Omdat het aanbod van gereguleerde hasj achterbleef, werd de handhaving op illegale hasj eerst uitgesteld tot 10 juni 2025 en daarna opnieuw tot 1 september 2025. Vanaf die datum geldt ook voor hasj dat alleen gereguleerde producten verkocht mogen worden. De experimenteerfase duurt in principe vier jaar (verlenging van maximaal anderhalf jaar mogelijk), gevolgd door een afrondingsfase van maximaal zes maanden.

Werkt het? Wat we nog niet weten

Eerlijk: dat is nog onbekend. De eerste jaren kenden aanloopproblemen, vooral bij hasj — beperkt aanbod, geconcentreerd bij enkele telers, en klachten over kwaliteit vergeleken met illegale hasj. Of de gesloten keten de criminaliteit terugdringt, de volksgezondheid beschermt en de overlast vermindert, kan pas blijken uit de jaarlijkse onderzoeksrapporten en de eindevaluatie. Tot die er zijn, is elk oordeel over “succes” of “mislukking” voorbarig. Het wietexperiment is beleidsonderzoek in uitvoering, geen voldongen feit.