Reizen met medicinale cannabis: de Schengenverklaring

Wie medicinale cannabis op recept gebruikt en de grens over wil, kan dat middel niet zomaar meenemen. Cannabisflos (gedroogde toppen) en cannabisolie uit de apotheek vallen onder de Opiumwet, en bijna elk land controleert de in- en uitvoer van zulke middelen streng. Voor reizen binnen het Schengengebied is daarvoor de Schengenverklaring bedoeld: een officieel document waarmee je aantoont dat je het middel als geneesmiddel gebruikt. Op deze pagina lees je wat de verklaring is, hoe je hem via het CAK regelt en — minstens zo belangrijk — waarom hij geen vrijbrief is.

Wat is de Schengenverklaring?

De Schengenverklaring is een gestandaardiseerd document dat hoort bij het Schengenverdrag. Reis je binnen Europa met een geneesmiddel dat onder de Opiumwet valt, dan toon je met deze verklaring aan dat je het middel op medische gronden bezit. Medicinale cannabis valt onder die regels, net als bijvoorbeeld bepaalde sterke pijnstillers, slaapmiddelen en ADHD-medicatie.

Belangrijk: reizen met een Opiumwet-middel zonder geldige verklaring is strafbaar. Je riskeert dat je medicatie bij een controle wordt ingenomen, of erger.

Zo vraag je de verklaring aan

Het CAK (Centraal Administratie Kantoor) verzorgt sinds enkele jaren de medicijnverklaringen voor reizigers. De aanvraag verloopt in een paar stappen:

1. Vul de online tool “Medicijnen mee op reis” op de website van het CAK in. Op basis van je middel, bestemming en reisduur krijg je de juiste, vooraf ingevulde verklaring.
2. Laat je (huis)arts de verklaring ondertekenen en stempelen; het BIG-nummer van de arts moet zichtbaar zijn.
3. Scan of fotografeer de ondertekende verklaring en dien die digitaal in bij het CAK.
4. Na goedkeuring ontvang je de verklaring per e-mail. Print hem en neem hem mee op reis.

Het CAK adviseert de Schengenverklaring bij voorkeur ten minste ongeveer een week voor vertrek aan te leveren. Plan in de praktijk ruimer: je bent immers ook afhankelijk van een afspraak bij je arts. Voor de Engelstalige verklaring (zie hieronder) heb je nog meer tijd nodig vanwege de legalisatie.

Geldigheid en langere reizen

Welke verklaring je nodig hebt, hangt af van je bestemming en hoe lang je weg bent.

Per geneesmiddel heb je een aparte Schengenverklaring nodig. De Engelstalige verklaring blijft alleen geldig zolang je middel en dosering ongewijzigd blijven; verandert er iets, dan vraag je een nieuwe aan. Eén Schengenverklaring kun je gebruiken in alle Schengenlanden die je tijdens dezelfde reis aandoet.

Buiten Schengen: Engelstalige verklaring en legalisatie

Reis je buiten het Schengengebied, dan volstaat de Schengenverklaring niet. Meestal heb je dan een Engelstalige medicijnverklaring nodig, ook weer ingevuld en ondertekend door je arts en goedgekeurd door het CAK. Daarna moet die verklaring vaak nog gelegaliseerd worden:

• Reis je naar een land dat is aangesloten bij het apostilleverdrag, dan haal je een apostillestempel bij de rechtbank.
• Staat je bestemming niet op de apostillelijst, dan heb je waarschijnlijk een stempel nodig via de ambassade, het consulaat of het ministerie van Buitenlandse Zaken.

Voor sommige landen geldt bovendien dat je vooraf een aparte invoervergunning bij de autoriteiten van dat land moet aanvragen. Het Bureau voor Medicinale Cannabis en het CAK adviseren in die gevallen rechtstreeks contact op te nemen met de ambassade van het bestemmingsland.

Een verklaring is geen garantie

Dit is de belangrijkste nuance van deze pagina. Een Schengenverklaring regelt de papieren kant, maar zegt niets over of een land medicinale cannabis überhaupt toestaat. Lang niet elk land staat cannabisgebruik toe, en in sommige landen is het — ook met verklaring — streng verboden.

Praktische tips

• Neem je medicatie altijd mee in de originele apotheekverpakking met etiket, zodat duidelijk is dat het een geneesmiddel is.
• Bewaar de verklaring (geprint) en een kopie van je recept binnen handbereik, niet onderin je koffer.
• Een medicijnpaspoort (geneesmiddelenpaspoort) via je apotheek of arts kan helpen bij een buitenlandse apotheker of arts.
• Begin op tijd: de combinatie van een artsafspraak, CAK-goedkeuring en eventuele legalisatie kost dagen tot weken.
• Twijfel je over de juiste verklaring? Gebruik de keuzehulp op de CAK-website of bel het CAK (0800 2108 of +31 88 711 5698).

Met een tijdig geregelde verklaring en een gecontroleerde bestemming reis je juridisch correct met je medicatie. De papieren regel je via het CAK; de landgebonden vraag of cannabis is toegestaan, blijft jouw eigen verantwoordelijkheid om vooraf uit te zoeken.