Welke medicijnen botsen met THC/CBD? Het interactie-overzicht

THC en CBD worden in de lever afgebroken door dezelfde enzymsystemen die het merendeel van alle medicijnen verwerken. Daardoor kunnen ze de bloedspiegel van andere middelen veranderen, en omgekeerd. Daarnaast versterken cannabinoiden de werking van dempende medicijnen. Deze pagina vat per medicijnklasse de rode vlaggen samen en legt het verschil uit tussen farmacokinetische en farmacodynamische interacties.

Twee soorten interacties

Farmacokinetisch betekent dat het ene middel de opname, afbraak of uitscheiding van het andere verandert. Cannabinoiden grijpen hier aan op de cytochroom-P450-enzymen (vooral CYP3A4, CYP2C9 en CYP2C19) en op het transporteiwit P-glycoproteine (P-gp). CBD remt deze enzymen het sterkst en kan zo de spiegel van andere medicijnen laten stijgen; klinisch merkbare effecten worden verwacht vanaf ongeveer 300 mg CBD per dag [herdegen2023]. THC wordt zelf afgebroken via CYP2C9 en CYP3A4, dus krachtige remmers daarvan (zoals claritromycine of verapamil) kunnen de THC-spiegel juist verhogen [cannabisbureau].

Farmacodynamisch betekent dat twee middelen hetzelfde effect in het lichaam optellen, zonder dat de spiegels veranderen. Het bekendste voorbeeld is de extra demping van het centraal zenuwstelsel wanneer THC samenkomt met alcohol, benzodiazepinen of opioiden [cannabisbureau][herdegen2023].

Rode vlaggen per medicijnklasse

Bloedverdunners

In een systematische review van anticoagulantia-interacties steeg de INR in zes van zeven warfarine-casussen, met dosisaanpassingen tot gevolg [smythe2023]. Een Deense analyse bevestigt de remming van CYP2C9-afhankelijke warfarine-afbraak door THC, CBD en CBN [damkier2019]. Het bewijs bestaat vooral uit casuistiek en is zwak, maar de richting is consistent: monitor de INR nauwgezet.

Anti-epileptica

Het sterkst onderbouwde signaal komt van de combinatie CBD en clobazam. In een fase-1-onderzoek verhoogde 750 mg CBD tweemaal daags de AUC van clobazam met 60 procent en die van de actieve metaboliet met circa 500 procent [morrison2019]. Combinatie van CBD en valproaat is daarnaast in trials geassocieerd met verhoogde leverwaarden [nachnani2024].

Immunosuppressiva

Bij transplantatiepatienten kreeg 46 procent van de tacrolimus-gebruikers met cannabinoiden toxiciteit-gerelateerde bijwerkingen; spiegels verdubbelden of verdrievoudigden soms [nachnani2024]. Eén casus vereiste een dosisverlaging van tacrolimus met 90 procent na hoge CBD-doses [herdegen2023].

Dempende middelen

De combinatie van THC met opioiden, benzodiazepinen of alcohol geeft additieve sedatie. Een gemelde geval-reeks beschrijft ernstige sufheid nadat een methadon-patient de CBD-dosis verhoogde [herdegen2023]. Dit is een farmacodynamisch effect en treedt op ongeacht de spiegelmetingen.

Wat dit betekent voor de praktijk

Het Bureau voor Medicinale Cannabis benadrukt dat onderzoek naar interacties nog schaars is en dat begeleiding daarom essentieel is [cannabisbureau]. Praktische beheersmaatregelen zijn: langzaam optitreren, orale toediening verkiezen boven inhalatie (lagere piekspiegels), en spiegels of stollingswaarden controleren bij smalle-marge-medicijnen [herdegen2023]. De overkoepelende bewijskwaliteit is laag: het meeste komt uit casussen, kleine studies en in-vitro-werk, niet uit grote gecontroleerde trials [nachnani2024].