Extractiemethoden: ethanol, CO2 en waarom butaan thuis gevaarlijk is

Cannabinoïden zoals THC en CBD zitten in de harsklieren (trichomen) van de cannabisplant. Ze lossen slecht op in water, maar goed in vet en in organische oplosmiddelen. Om er olie van te maken moet je die stoffen dus uit het plantmateriaal trekken met een geschikt oplosmiddel. De gekozen methode bepaalt niet alleen opbrengst en zuiverheid, maar vooral ook de veiligheid. Voor medicinale olie gebeurt dat in Nederland uitsluitend onder gecontroleerde, farmaceutische omstandigheden.

Hoe cannabinoïden uit de plant komen

Ethanol-extractie

Nederlandse bereidingsapotheken gebruiken ethanol als oplosmiddel. De Transvaal Bereidingsapotheek beschrijft expliciet dat het de gedroogde BMC-cannabis verwerkt met “een extractie met ethanol”; daarna wordt het extract verdund met een zuivere plantaardige olie (olijf-, amandel- of arachideolie) en in een laboratorium gecontroleerd op het THC- en CBD-gehalte. Ethanol is een zogeheten GRAS-oplosmiddel (generally recognized as safe), lost cannabinoïden en terpenen goed op en werkt al bij kamertemperatuur of kouder. Nadeel: ethanol trekt ook chlorofyl en andere stoffen mee, waardoor een zuiveringsstap nodig is. In farmaceutische producten geldt een restlimiet van maximaal 5.000 ppm ethanol.

Superkritische CO2-extractie

Bij superkritische CO2 wordt kooldioxide onder hoge druk (doorgaans 100 tot 300 bar) en boven circa 31°C in een toestand tussen vloeistof en gas gebracht. In die toestand neemt CO2 selectief cannabinoïden en terpenen mee. Het grote voordeel: zodra de druk wegvalt vervliegt de CO2 als gas, zodat er geen oplosmiddelresidu in het eindproduct achterblijft. De keerzijde is dure apparatuur en de hoge werkdruk.

Waarom butaan of naftha thuis levensgevaarlijk is

Butaan, propaan en naftha (wasbenzine) zijn extreem brandbare koolwaterstoffen. In de industriële vergelijkingsstudie van López-Olmos en collega’s krijgen ze de hoogste brandbaarheidsclassificatie (NFPA Fire Rating 4) en gelden ze als zeer explosiegevaarlijk. Butaangas is zwaarder dan lucht, zakt naar de vloer en hoopt zich op in slecht geventileerde ruimtes; één vonk, statische ontlading of waakvlam volstaat dan voor een steekvlam of explosie.

Ook juridisch: thuis extraheren is strafbaar

Een door extractie verkregen geconcentreerde cannabisolie valt als “hennepolie” op lijst I van de Opiumwet (harddrugs); alleen het ruwe plantmateriaal (wiet/hennep, hasjiesj) staat op lijst II. Het Bureau voor Medicinale Cannabis bevestigt dat cannabisolie alleen op doktersrecept via de apotheek verkrijgbaar is. Zelf cannabis tot olie bewerken of verwerken is daarmee een strafbaar feit, ook als het voor eigen gebruik is. Zelfgemaakte of illegaal gekochte olie (zoals straat-RSO, Rick Simpson Oil) heeft bovendien een onbekende samenstelling en kan resten oplosmiddel, pesticiden, schimmels of zware metalen bevatten.

De waarde van gecontroleerde apotheekbereiding

Veelgemaakte verwarring

0,05% is niet 0,2% of 0,3%

Twee grenzen worden vaak door elkaar gehaald. De 0,2% (sinds 2023 in de EU verhoogd naar 0,3%) is de THC-veldnorm voor het telen van industriële hennep als gewas. De gedoog- en handhavingsgrens voor CBD-eindproducten in Nederland ligt veel lager: een THC-gehalte lager dan 0,05%, waarop de NVWA toeziet. CBD-olie bóven die grens is juridisch geen “sterke CBD” maar een THC-product onder de Opiumwet.

‘Bedios’ bestaat niet

Hennepzaadolie is geen THC-olie

Hennepzaadolie uit geperste hennepzaden (de fles uit de supermarkt) bevat nauwelijks CBD en vrijwel geen THC. Het is een voedingsolie, geen cannabinoïde-preparaat. Verwar het niet met gedoogde CBD-olie en al helemaal niet met medicinale THC-olie op recept.