CBD-legaliteit per EU-land: THC-grenzen en novel food

CBD (cannabidiol) is in heel Europa te koop, maar de juridische werkelijkheid is sterk versnipperd. Een product dat in het ene land vrij in het schap ligt, kan in het buurland formeel verboden of slechts gedoogd zijn. Drie factoren bepalen die lappendeken: de toegestane THC-grens, de status als novel food, en hoe streng een land in de praktijk handhaaft.

De THC-grens: 0,2%, 0,3% of meer

Er bestaat geen enkele, EU-brede THC-grens voor CBD-producten. De meest geciteerde cijfers gaan eigenlijk over iets anders: de hennepplant op het veld.

Voor landbouwhennep die in aanmerking wil komen voor EU-steun gold lang een maximum van 0,2% THC. Sinds 1 januari 2023 is die drempel via het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid verhoogd naar 0,3% THC voor goedgekeurde hennaprassen. Deze grens slaat op het ruwe gewas, niet op het eindproduct in de winkel.

Voor verkoopbare eindproducten loopt het ver uiteen:

Tsjechie hanteert sinds een wetswijziging de hoogste over-the-counter-drempel van de EU: cannabis met maximaal 1% THC mag onder voorwaarden verkocht worden. Zwitserland staat als niet-EU-land eveneens 1% toe, maar valt buiten het EU-recht en de novel-food-regels.

Novel food: de stille blokkade

Naast THC speelt een tweede, vaak onderschatte hindernis: de status van CBD als novel food. De Europese Commissie merkt CBD-extract aan als een nieuw voedingsmiddel, wat betekent dat het pas als levensmiddel of supplement op de markt mag na een goedgekeurd veiligheidsdossier.

Die goedkeuring is er nog niet. De EFSA concludeerde in 2025 dat de veiligheid van (synthetisch) CBD als novel food vooralsnog niet kan worden vastgesteld, onder meer door tekorten in toxicologische en humane data. De Commissie heeft sindsdien meerdere aanvragen voor geisoleerd CBD, synthetisch CBD, tincturen en olien zonder goedkeuring afgesloten.

Vrij verkeer: het Kanavape-arrest

Tegenover die strengheid staat een belangrijk tegenwicht. In de zaak Kanavape (C-663/18, 2020) oordeelde het Hof van Justitie van de EU dat CBD gewonnen uit de hele hennepplant geen verdovend middel is. Lidstaten mogen de handel in legaal in een andere lidstaat geproduceerde CBD niet zomaar verbieden; een verbod vereist hard, wetenschappelijk onderbouwd bewijs van een reeel volksgezondheidsrisico.

Dit arrest versterkt het vrije verkeer van goederen, maar heft de versnippering niet op: het raakt vooral nationale verkoopverboden, niet de novel-food-eisen of de uiteenlopende THC-drempels.

De Nederlandse situatie

Nederland kent een eigen nuance die vaak verward wordt. CBD-olie is niet formeel gelegaliseerd, maar wordt gedoogd zolang het THC-gehalte zeer laag is, in de praktijk rond 0,05%. De douane treedt onder die drempel doorgaans niet op.

Cruciaal is het onderscheid in de Opiumwet:

• Lijst I (harddrugs): geisoleerde of synthetische THC en geconcentreerde THC-/cannabisolie, ook wel verwarrend “hennepolie” genoemd.
• Lijst II (softdrugs): ruw plantmateriaal zoals wiet, hennep en hasjiesj waaruit de hars niet is gewonnen.

Conclusie

Wie binnen Europa met CBD te maken heeft, kan niet uitgaan van een enkele regel. De agrarische THC-grens (0,3%), de nationale productdrempels (van circa 0,05% tot 1%), de novel-food-blokkade en het vrij-verkeer-beginsel uit Kanavape werken langs elkaar heen. Het gevolg is rechtsonzekerheid die per land, en soms per handhaver, anders uitpakt. Reizen met CBD over de grens vraagt dus altijd om controle van de actuele nationale regels.