Cannabis bij migraine en hoofdpijn: helpt het of niet?
Helpt cannabis tegen migraine of clusterhoofdpijn? Eerlijk bewijs: ~47% zelfrapportage, eerste RCT (THC+CBD) en het risico op rebound-hoofdpijn.
Kort: wat zegt het bewijs?
Zelfgerapporteerde acute symptoomverlichting van circa 47-50% komt uit ongecontroleerde data; een groot deel is placebo en natuurlijk beloop, niet bewezen cannabis-effect.
De eerste dubbelblinde RCT (2026) toont dat een THC+CBD-combinatie acute migraine beter verlicht dan placebo (67% vs 47% pijnverlichting na 2 uur, OR 2,85), maar het betreft een enkele studie van bescheiden omvang.
Frequent cannabisgebruik hangt samen met fors meer medicatie-afhankelijke (rebound)hoofdpijn bij chronische migraine (gecorrigeerde OR ~6,3); causaliteit is niet bewezen maar het signaal is serieus.
Bij clusterhoofdpijn is er geen overtuigend bewijs voor effectiviteit: slechts een minderheid van gebruikers meldt verlichting en sommigen rapporteren juist verergering.
Veel mensen met migraine of clusterhoofdpijn gebruiken cannabis, en online circuleren cijfers als “47% minder pijn”. Maar wat zegt degelijk onderzoek bij mensen, en wegen voordelen op tegen het risico op rebound-hoofdpijn? Hieronder het eerlijke beeld per type bewijs.
Zelfrapportage: indrukwekkende cijfers, zwakke methode
De meest geciteerde getallen komen uit een grote observationele analyse van de Strainprint-app (Cuttler et al., 2020). Gebruikers beoordeelden hun klachten vóór en na het inhaleren van cannabis: gemiddeld 47,3% minder hoofdpijn over ruim 12.000 sessies en 49,6% minder migraine over ruim 7.400 sessies. Dat klinkt overtuigend, maar de studie had geen placebogroep, de deelnemers kozen zichzelf (en verwachtten dus effect) en alle metingen waren subjectief. De auteurs vonden bovendien aanwijzingen voor tolerantie: het effect nam af in de tijd en gebruikers verhoogden hun dosis.
Een systematische review (Sherpa et al., 2022; negen studies) concludeerde dat medicinale cannabis migrainefrequentie en -duur lijkt te verminderen en goed verdragen wordt, maar wees erop dat vrijwel alle ingesloten studies observationeel en klein waren. Het gevóel van werking is reëel; het harde bewijs is zwak.
✖ Mythe: 47% pijnreductie bewijst dat cannabis werkt
Die 47% komt uit zelfrapportage zonder placebocontrole. In de eerste echte RCT haalde zelfs de placebogroep 47% pijnverlichting. Een groot deel van het ervaren effect is dus placebo en natuurlijk herstel, niet per se de cannabis.
De eerste RCT bij acute migraine (2026)
Lang ontbrak gerandomiseerd bewijs. In 2026 verscheen de eerste dubbelblinde, placebogecontroleerde RCT (Schuster et al., Headache): 92 deelnemers behandelden 247 aanvallen met verdampte cannabis in vier varianten — 6% THC, 11% CBD, een THC+CBD-combinatie, of placebo.
| Behandeling | Pijnverlichting na 2 uur | Pijnvrij na 2 uur |
|---|---|---|
| THC + CBD | 67,2% | 34,5% |
| Alleen THC (6%) | 69% | 17% |
| Alleen CBD (11%) | 53% | 9% |
| Placebo | 46,6% | 15,5% |
Alléén de THC+CBD-combinatie was statistisch beter dan placebo, zowel voor pijnverlichting (odds ratio 2,85; p=0,016) als voor pijnvrij worden (p=0,017), met een effect dat tot 24 en 48 uur aanhield. Er waren geen ernstige bijwerkingen, maar de THC-arm gaf het vaakst euforie, concentratieproblemen en duizeligheid. Belangrijk: dit is één studie van bescheiden omvang die nog herhaald moet worden — bemoedigend, maar geen bewijs van eerste keus.
Clusterhoofdpijn: weinig houvast
Bij clusterhoofdpijn is het bewijs nóg dunner. In een Franse vragenlijst onder 139 patiënten (Leroux et al., 2013) had 45% ooit cannabis gebruikt, maar van de 27 die het tegen aanvallen probeerden meldde slechts ongeveer een kwart enige verlichting; ruim de helft een wisselend of onduidelijk effect en bijna een kwart een verslechtering. Cannabis lijkt clusteraanvallen dus niet betrouwbaar te stoppen en kan ze zelfs verergeren.
Het risico: medicatie-afhankelijke hoofdpijn
Frequent gebruik van vrijwel elk pijn- of aanvalsmiddel kan paradoxaal méér hoofdpijn geven (medication-overuse headache, MOH). Een case-referentstudie onder 368 chronische-migrainepatiënten (Zhang en Woldeamanuel, 2021) vond MOH bij 81% van de cannabisgebruikers tegen 41% van de niet-gebruikers; de gecorrigeerde kans was ruim zes keer hoger (OR 6,3). Dit is observationeel, dus oorzaak en gevolg zijn niet bewezen: wie ernstiger migraine heeft, gebruikt sowieso meer middelen. Samen met de tolerantie en dosisverhoging uit de Strainprint-data is het signaal echter serieus genoeg om mee te wegen.
⚠️ Rebound is een reëel risico
Dagelijks of bijna-dagelijks cannabis tegen hoofdpijn kan een vicieuze cirkel voeden: meer gebruik, minder effect, méér hoofdpijn. Bespreek frequent gebruik met een arts; afbouwen is soms juist de behandeling.
Nederlandse context: legaal kader en de arts
Belangrijke nuance voor Nederland:
- Gedoogde CBD-producten bevatten vrijwel geen THC (minder dan 0,05%) en zijn geen medicijn.
- Medicinale cannabis op recept via de apotheek valt onder het Bureau voor Medicinale Cannabis (BMC), met gestandaardiseerde samenstelling.
- Geconcentreerde THC-/cannabisolie (“hennepolie”) en geïsoleerde of synthetische THC staan op Opiumwet Lijst I (harddrug). Alleen ruw plantmateriaal — wiet, hennep, hasjiesj — staat op Lijst II. Zelfgemaakte of illegale RSO-olie is dus géén medicijn en strafbaar.
Het BMC noemt migraine en hoofdpijn níét in zijn lijst van aandoeningen met (enige) onderbouwing; die lijst gaat vooral over MS, kanker, hiv/aids en neuropathische pijn. Een arts mág buiten die lijst voorschrijven op eigen afweging, maar het BMC benadrukt zelf dat het bewijs beperkt is en dat cannabis klachten kan verlichten maar niets geneest.
ℹ️ Praktisch
Overweeg je cannabis bij hoofdpijn? Doe dat via een arts en apotheek met gestandaardiseerde dosering, niet via straat- of zelfgemaakte olie. Zo zijn samenstelling, interacties en gebruiksfrequentie te bewaken.
Samengevat
Cannabis kán een migraineaanval verlichten — de eerste RCT laat voor de THC+CBD-combinatie een echt effect boven placebo zien. Maar het bewijs is jong en mager, het placebo-effect groot, en frequent gebruik draagt een reëel risico op tolerantie en rebound-hoofdpijn. Voor clusterhoofdpijn ontbreekt overtuigend bewijs. Geen wondermiddel en geen genezing — hooguit een optie om samen met een arts te wegen.
Bronnen
- [1] Cuttler C, Spradlin A, Cleveland MJ, Craft RM (2020). Short- and Long-Term Effects of Cannabis on Headache and Migraine. The Journal of Pain. doi:10.1016/j.jpain.2019.11.001Strainprint-app, 12.293 hoofdpijn- en 7.441 migraine-sessies; 47,3% resp. 49,6% zelfgerapporteerde reductie; geen placebocontrole, aanwijzingen voor tolerantie en dosisverhoging.
- [2] Schuster NM, Wallace MS, Marcotte TD, Buse DC, Lee E, Liu L, Sexton M (2026). Vaporized cannabis versus placebo for acute migraine: a randomized, double-blind, placebo-controlled crossover trial. Headache: The Journal of Head and Face Pain. doi:10.1111/head.70025Eerste RCT bij acute migraine; 92 deelnemers, 247 aanvallen; THC+CBD beter dan placebo (67,2% vs 46,6% pijnverlichting, OR 2,85, p=0,016; pijnvrij 34,5% vs 15,5%, p=0,017); geen ernstige bijwerkingen.
- [3] Zhang N, Woldeamanuel YW (2021). Medication overuse headache in patients with chronic migraine using cannabis: a case-referent study. Headache: The Journal of Head and Face Pain. doi:10.1111/head.14195368 chronische-migrainepatiënten; MOH bij 81% cannabisgebruikers vs 41% niet-gebruikers; gecorrigeerde OR 6,3 (95% CI 3,56-11,1; p<0,0001). Observationeel, geen bewijs van oorzakelijkheid.
- [4] Leroux E, Taifas I, Valade D, Donnet A, Chagnon M, Ducros A (2013). Use of cannabis among 139 cluster headache sufferers. Cephalalgia. doi:10.1177/033310241246866945,3% ooit cannabis; van 27 die het tegen aanvallen probeerden meldde ~26% enige verlichting, ~52% wisselend/onduidelijk en ~22% verslechtering.
- [5] Sherpa ML, Shrestha N, Ojinna BT, et al. (2022). Efficacy and Safety of Medical Marijuana in Migraine Headache: A Systematic Review. Cureus. doi:10.7759/cureus.32622Negen studies, vrijwel allemaal observationeel/klein; suggereert minder frequentie en duur en goede verdraagbaarheid, maar bewijskracht is zwak; meer trials nodig.
- [6] National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine (2017). The Health Effects of Cannabis and Cannabinoids: The Current State of Evidence and Recommendations for Research. National Academies Press, Washington DC. https://nap.nationalacademies.org/resource/24625/Cannabis_committee_conclusions.pdfConcludeert 'substantial evidence' voor cannabis/cannabinoiden bij chronische pijn bij volwassenen.
- [7] Bureau voor Medicinale Cannabis (CIBG, Ministerie van VWS) (z.j.). Patiënteninformatie: werkzaamheid van medicinale cannabis. cannabisbureau.nl. https://www.cannabisbureau.nl/patienteninformatie/werkzaamheidOverheidsbureau; bewijs grotendeels kleinschalig maar bij enkele indicaties voldoende.